موضوعات برتر

سخن روز

کتابخانه

بایگانی

پربازدیدها

جستجو

پیوندها

کانال تلگرام

نوای وب

تشریع چند نماز

تاریخچه نماز تشریع نمازها

 

تشريع نماز قصر

همه نمازها، پيش از هجرت براى حاضر و مسافر دو ركعت بوده است ليكن پس از هجرت ، نمازهاى ظهر، عصر و عشا براى حاضر به چهار ركعت افزايش يافت و مقرر شد كه براى مسافران همان دو ركعت باشد. همچنين مقرر شد كه براى هر دو گروه ، نماز صبح ، دو ركعت و نماز مغرب ، سه ركعت باشد. ( 24)

 تشريع نماز خوف

تشريع نماز خوف ، پس از هجرت و در غزوه (ذات الرقاع ) بوده است . گفته اند كه در (ذات الرقاع ) دشمنان مى خواستند به هنگام نماز ظهر به لشكر اسلام حمله كنند و چون نتوانستند براى اجراى حمله آماده شوند، بر وقت از دست رفته افسوس مى خوردند.

يكى از سران سپاه كفر گفت : جاى افسون نيست . مسلمانان نماز ديگرى دارند به نام نماز عصر كه آن را بزرگتر مى شمرند. به هنگام آن بر آنان حمله مى بريم .

پـيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله ) به الهام غيبى از نقشه آنان با خبر شدند و نماز عصر را به صورت (نماز خوف ) بجاى آوردند.

به اين ترتيب كه در طول نماز با تعويض نوبت ، عده اى به عبادت اشتغال داشتند و گـروهى ديـگـر به حراست و دشمن نتوانست از اصل غافلگيرى استفاده كند.

گـويند: خالد بن وليد، به خاطر همين پيش بينى و پيش آگاهى اعجازآميز پيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله ) از قصد حمله آنان ، مسلمانان شد. ( 25)

 تشريع نمازهاى جمعه و عيدين

بر حسب بعضى از مدارك ، نماز جمعه ، پـيش از هجرت ، تشريع شده است و اهل مدينه ، قبل از هجرت ، نماز جمعه گزارده اند، ليكن بيشتر مورخان و نويسندگان سيره نبوى ، تاريخ تشريع نماز جمعه را سال اول هجرت دانسته اند بويژه آنكه سوره جمعه كه آيات نهم تا يازدهم آن مستند تشريع نماز جمعه است ، سوره اى مدنى است ، و تشريع نمازهاى عيدين گويا، در سال دوم هجرت بوده است . ( 26)

تشريع نماز آيات

تشريع نمازهاى آيات (خسوف ، كسوف ، زلزله و....) پس از هجرت بوده است ؛ چنان كه گفته اند:

ماه در سال پنجم هجرت ، در مدينه منوره ، منخسف شد. يهويدان مدينه ، بر مس مى كوفتند و تصور مى كردند كه ماه ، اين صدا را مى شوند و از ترس آشكار مى شود.

پـيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله )، اعتقاد آنان را خرافه دانستند و به ياران خود دستور نماز خسوف دادند و نماز آيات را با آنان به جماعت خواندند.

پـيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله )، از ماريه قبطيه ، فرزندى داشتند به نام ابراهيم كه مورد علاقه شديد آن حضرت بود و از دنيا رفت .

خورشيد در روز وفات او گـرفت . مردم پـنداشتند كه آفتاب به سبب وفات ابراهيم گرفته است .

رسول خدا (صلى الله عليه وآله ) كه با هر گونه خرافه اى مبارزه مى كردند، مردم را خطاب قرار دادند و فرمودند:

خورشيد و ماه ، دو آيه اى از آيه هاى خدا هستند و براى ولادت و مرگ كسى نمى گيرند. هنگامى كه خسوف و كسوف پيش آيد، به درگاه خداوند رو كنيد و نماز بگزاريد.

بنابراين نماز خسوف و كسوف و نمازى كه هنگام حدوث آثار طبيعى ترس آور خوانده مى شود، به موجب سنت قولى و فعلى پيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله ) در سالهاى پس از هجرت ، مقرر شده است . ( 27)

 تشريع نماز استستقا (درخواست باران )

درباره مشروعيت نماز استسقا به دو آيه از قرآن مجيد استناد كرده اند كه يكى مدنى و ديگرى مكى است اما تاييدى مكه از سنت براى آن وجود دارد، در مدينه واقع شده است :

در يكى از سالهاى پس از هجرت ، مردم مدينه ، گرفتار خشكسالى و قحطى شدند و از پـيغمبر اكرم (صلى الله عليه وآله ) تقاضاى دعاى نزول باران كردند.

فرستاده خدا، فرمودند، كه مردان ، زنان و كودكان ، به مصلى بروند و جانوران اهلى را هم به همراه خود ببرند. آنگاه نماز استسقا را با آنان به جماعت خواندند و از خدا خواست نزول رحمت كردند.

ديرى نـگـذشت كه ابرها به هم پيوستند و فرو باريدند و بارش ، يك هفته ادامه يافت تا آنجا كه بيم ويرانى رفت و مردم از آن حضرت درخواست دعا براى قطع باران كردند و دعاى رسول خدا (صلى الله عليه وآله ) هم به اجابت پيوست . ( 28)

 

تشريع پنج نماز

تاریخچه نماز تشریع نمازها

گـفته اند: پـيش از وجوب پنج نماز، مسلمانان فقط در بامداد و عصر، هر بار، دو ركعت نماز مى خواندند و تا آن كه در شب معراج ، نمازهاى پنجگانه ، مقرر گرديد.

برخى ، تاريخ تشريع نمازهاى پـنجـگـانه را يك سال قبل از هجرت ، پنداشته اند و مى گويند: نخستين از نمازهاى پنجگانه ، نماز ظهر بوده است . عده كمى هم تشريع نمازهاى پـنجـگـانه را در سال اول هجرت ، دانسته اند و گفته اند: در سوره روم كه مكى است ، آيه هاى شانزدهم و هفدهم كه اوقات نمازهاى پنجگانه از آنها استفاده مى شود، مدنى است . اين نظر، درست نمى نمايد زيرا در سوره هاى كوثر و ماعون كه هر دو مسلما مكى است ، لفظ (صلوة ) به معنى نماز بوده است و اگر در اين آيه مندرج در سوره كوثر، امر به (صلوة ) متوجه شخص پيامبر باشد، آيه مذكور در سوره (ماعون ) عام است و در مقام سرزنش ‍ نمازگزارانى است كه از نماز خود غفلت دارند.

بعضى بر مبناى آيه هفتاد و هفتم از سوره (اسراء) كه سوره اى مكى است و اوقات نمازگذاردن ، در آن معين شده است گفته اند: (تشريع نماز در شب معراج بوده است ) و گفته اند: تا سال اول هجرت ، نماز مغرب ، سه ركعت و باقى نمازها دو ركعت گذارده مى شد و از سال اول هجرت ، نماز سفر به حال خود باقى ماند و مقرر شد كه در حضر، نمازهاى ظهر و عصر و عشاء و چهار ركعت باشد. با اينهمه ، نمى توان تاريخ تشريع نمازهاى پنجگانه را به نحو قاطع ، تعيين كرد. ( 23)