موضوعات برتر

سخن روز

کتابخانه

بایگانی

پربازدیدها

جستجو

پیوندها

کانال تلگرام

نوای وب

وضعیت نماز در مدارس- بی‌توجهی مدیران و مسؤلین

مساجد جوان و مساجد جوانان جوان و مسجد پیشنهادات ما

 

 

امروزه، یکی از مهمترین مسائل نماز، متوجه نمازخانه های مدارس، توجه مدیران و مسولین آموزشی به نماز، و میزان رغبت دانش آموزان به شرکت در نماز جماعت در نمازخانه های آموزشگاه است.

اهمیت این وضعیت وقتی مشخص می شود که به نقش نوجوانان امروز در فرهنگ سازی نماز در فردا، و به نقش آموزش ایشان در شخصیت آینده آنها به عنوان مادران و پدران آینده، نگاهی درست داشته باشیم.

این موضوع از چند زاویه قابل بررسی است.

1-     بی توجهی مدیران به وضعیت نمازخانه‌ها و وضوخانه‌ها و تداخل برنامه درسی با زمان نماز

2-     عدم شرکت مسولین و معلمین، در نماز جماعت به عنوان الگوهای رفتاری دانش آموزان

3-     عدم تبلیغات و دعوت و تشویق مناسب به دانش آموزان

4-     عدم رفع مشکلات اعتقادی مرتبط با نماز

سعی خواهیم کرد در مورد تمامی عناوین بالا، جداگانه توضیحاتی ارائه نماییم.

بی توجهی مدیران به وضعیت نمازخانه‌ها و وضوخانه‌ها و تداخل برنامه درسی با زمان نماز

در مواردی دیده می‌شود که وضعیت نمازخانه و وضوخانه ها مناسب نیست. در ایام سرد سال، آب گرم برای وضو فراهم نیست. وضعیت سرمایشی و گرمایشی نمازخانه ها کم اهمیت تر از وضعیت آن در اتاق مدیریت است! تهویه هوای نامناسب، و بوی نامطبوع در نمازخانه و کثیقی فرش‌ها و موکت ها و نبود جای مناسب برای کفش‌های دانش آموزان، از علل مهمی است که موجب سردی دانش آموزان و حتی معلمین نسبت به شرکت در نماز جماعت می شود. در چنین شرایطی، دانش آموزان، ترجیح میدهند نماز خود را هنگام عصر و در منزل خود به جا آورند.

بایستی در قدم اول به وضعیت فیزیکی نمازخانه ها و وضوخانه ها توجه شود. نمیتوان از نوجوانان که روحیه ظاهر بینی و راحت طلبی در بیشتر آنها وجود دادرد، توقع داشته باشیم تا در اتاق های کثیف و سرد و تاریک، نماز خود را اول وقت و به جماعت اقامه کنند.

یک مدیر موفق، در قدم اول و پیش از تشویق و امر به معروف دانش آموزانش، می بایست موقعیت نمازخانه را مرتب و دل انگیز کند. شست و شوی مرتب چادرهای نماز(در مدارس دخترانه)، تمیز نگه داشتن و تعویض به موقع مهرهای نماز، قرار دادن جای مناسب و زیبایی برای کفشها و قرار دادن جاکفشی در نزدیک ترین مکان به ورودی(زیرا افراد بدشان می‌آید پای مرطوب و عرق کرده خود را روی زمین بدن پوشش بگذارند و در فصول بارانی، زمین کثیف و گلی جایی برای قرار دادن پا نمی گذارد)، از موارد مهم و قابل توجه است.

مسولین مربوطه باید توجه کنند که فرشهای نمازخانه نیاز به شست و شوی مرتب دارند. به خصوص به خاطر بوی نامطبوعی که از جوراب‌ها و تردد افراد به خود می‌گیرند و به مرور زمان بر روی آنها گرد و خاک می نشیند.

 

چگونه فرزند خود را مسجدی بار بیاوریم؟(1)

مساجد جوان و مساجد کودک و نماز آموزش به کودکان

 

 

چگونه کودکان خود را با مسجد آشنا و مانوس کنیم؟

اصولا کودکان وقتی با یک موضوع مانوس می شوند که حس خوبی نسبت به آن پیدا کرده باشند. تجربه ای که در گذشته برایشان صورت گرفته و یادآوری این تجربه و خاطره برایشان دل انگیز شده است و یا تکرار یک واقعه زیبا و دوست داشتنی که هنوز هم ادامه دارد.

در چند مطلبی که به تدریج خواهیم نوشت، راه هایی برای تشویق کودکان به نماز و ترویج فرهنگ شرکت در مسجد و نماز جماعت پیشنهاد خواهیم کرد.

وقتی کودک برای اولین بار به مسجد برده می شود، اولین برخورد های اهل مسجد، جزو مهم ترین موارد به حساب می آید. همچنین واکنش های خانواده و والدین نسبت به شرکت او در یک اجتماع بزرگتر، محرک بزرگ دیگری است که باید به آن توجه شود.

گاه می بینیم کودکان و در مرتبه بعد، نوجوانان نسبت به مسجد بی علاقه می شوند.

گاهی میتوان علت این امر را در موارد ذکر شده جست و جود کرد. اگر ما محرک قوی در اولین برخورد فرزند خود به مسجد به او بدهیم، دیگر نیازی نیست که مدام به او بگوییم به مسجد برو، بلند شود به مسجد برویم، از پای بازی و رایانه ات بلند و و آماده شو و....

برای مثال، وقتی ما برای مسجد رفتن فرزندمان جایزه ای تعیین می کنیم، و می گوییم چون امشب بچه خوبی بودی و به مسجد آمدی و خوب هم رفتار کردی، این جایزه را برایت می خرم... یا وقتی در جمع فامیل قرار میگیریم، او را بین جمع با دادن هدیه یا تعریف کردن از او به ویژه جلو فامیل های نزدیک و فرزندان هم سن و سال او، تشویق کنیم و او را متوجه کنیم که این امر او چقدر زیبا بوده و او را متمایز کرده است. کودکان دوست دارند از سایر دوستان خود متمایز شوند و برتر و بالاتر باشند.

جایزه ای که برای او میخریم باید متناسب با عملی باشد که انجام داده. مثلا هیچگاه خریدن یک بازی یا فیلم خارجی و یا برچسب های خارجی و عروسک های نامناسب نمی تواند ارتباط خوبی بین عمل کودک و جایزه ای که برده است، برای او برقرار کند. هدیه یه قرآن کوچک(اگر سواد خواندن دارد)، خریدن آنچه او دوست دارد و مطابق فطرت دینی او هم هست مانند دفترهای زیبا و مناسب، نرم افزار و بازی های دینی، بازی فکری دینی و ...

در این صورت کودک را هم به گونه ای بار می آوریم که از وسایل و بازی های متناسب با دین استفاده کند و اینچنین ذائقه او را شکل می دهیم و هم او را تشویق کرده ایم تا دفعات شرکت در نماز جماعت او به میل خودش افزایش یابد.

اما توجه کنیم که نباید او را به گونه ای بار بیاوریم که انتظار داشته باشد با هر بار شرکت در نماز جماعت باید برایش جایزه ای خریده شود. و نماز را مساوی با جایزه نداند. چرا که در این صورت، بعد از مدتی خود والدین خسته شده و از خرید جایزه سر باز می زنند و نتیجه آن ممکن است لجبازی باشد یا موارد دیگر.

پس لازم است برای ایجاد یک خاطره خوش در ذهن کودک، اعتدال را رعایت کنیم. لازم نیست زیاد برایش خرج کنیم و یا هر روز به فکر یک جایزه باشیم یا به او هر بار قول خرید دهیم. لازم است یک زمان مناسب مثلا عید یا روزی که فامیل دور هم جمع می شوند و مواردی از این قبیل را انتخاب کنیم.

جوان امروز و انتظار او از مساجد

مساجد جوان و مساجد جوان و مسجد

جوان امروز و انتظار او از مساجد

در وبلاگهای بسیاری پیرامون نماز و اهمیت آن از دیدگاه آیات و روایات بحث شده.

خوب است به برخی مشکلات روز نیز توجه کنیم.

امروزه آنچه مشکل اساسی در این بحث تلقی می شودُ عدم اعتقاد جوان به خدا و نماز و معاد به شکل سنتی آن نیست. مشکل اینجاست که چرا با وجود اعتقاد به بنیان های دینی جلوه های دین داری در جامعه ما آن گونه که باید پدیدار نشده است؟

مثلا؛ چرا جوانان ما توجهی به مساجد ندارند؟ آیا می توان گفت که آنها به طور کلی مساجد را قبول ندارند؟ و آیا اگر به مناسک و احکام خوب عمل نمی شود آیا می توان گفت که جوانان ما به طور کلی منحرف شدند؟

بهتر نیست به جای محکوم کردن جوانان و لاابالی تلقی کردن آنها نیم نگاهی به مجموعه کارگزاران حوزه تبلیغات دینی و گروه های مرجع دینی بنماییم؟ آیا تا کنون برای شناخت روحیه، انتظارات و واقعیت های فکری و رفتاری جوان امروز کار جدی صورت گرفته؟

آیا مساجد و مراکز دینی متناسب با واقعیات و انتظارات نسل جوان اداره می شود؟ آیا منابع انسانی مساجد مثل امام جماعت، خادم، مؤذن، هیئت امنا و دیگران متناسب با واقعیت ها جذب، گزینش و تربیت می شوند؟ آیا اصحاب سنتی مساجد حاضر هستند شرایط و انتظارات نسل جدید را تحمل کنند؟

 

انتظارات اولیه جوان از مساجد

مساجد جوان و مساجد جوان و مسجد

جوان دارای ویژگی های خاصی است که با گذشته تفاوت دارد و بر همین اساس مسجدی را می خواهد که پاسخگوی نیازهای علمی، عاطفی، معنوی و اجتماعی او باشد و حداقل واجد شرایط زیر باشد:

۱- او مایل است وارد خانه خدا بشود و به مصداق حدیث امام زین العابدین علیه السلام که فرمود:«المساجد بیوت الله» فقط برای خدا کرنش کند.

۲- می خواهد تفسیر عملی آیه شریفه:«و ان المساجد لله فلا تدعوا مع الله احدا» را در مساجد مشاهده کند و در فضایی بدون تحمیل و خودسانسوری با خدای خود مناجات کند.

۳- از حضور در مسجد و همراهی با امام جماعت و نمازگزاران احساس شعف و شادی کند.

۴- پاسخگوی نیازهای فکری و دینی و مذهبی او باشد.

۵- به دانش و معرفت دینی او بیفزاید.

۶- ایمان و معنویت او را افزایش دهد.

۷- با الگو گیری از اهل مسجد اخلاق و رفتار او متحول شود.

۸-شخصیت، آرمان و عقاید او به رسمیت شناخته شود و مورد احترام قرار گیرد.

۹- امام جماعت و دیگر متولیان مسجد برای «وقت» او ارزش قائل باشند.

۱۰- احساس کند با حضورش در مسجد، موفقیت های او در دیگر ابعاد زندگی فردی و اجتماعی افزایش می یابد.

۱۲- مایل است در مسجد با دوستان و همفکران دینی و سیاسی خود با آزادی و بدون مزاحمت گفتگو کند.

۱۳- مایل استبرای او در مسجد جایگاه و منزلتی در نظر گرفته شود و مانند فرد غریبه وارد مسجد نگردد.

۱۴- او مایل است مسجد برای او مانند جزیره امنی باشد که بدون کشمکش های سیاسی و غوغای دنیوی بتواند حضور معنوی و عرفانی پیدا کند.

این شرایط حداقل هایی است که در صورت فراهم بودن می توان انتظار داشت که جوانان به مساجد جذب شوند.

---------------------------

۱- جوان معاصر، ویژگی ها و انتظارات اولیه او از مساجد. گزیده ای از مقاله محمد جواد ابوالقاسمی در هجدهمین اجلاس سراسری نماز. آبان ۸۸