close
تبلیغات در اینترنت
مسجد گوهرشاد

موضوعات برتر

سخن روز

کتابخانه

بایگانی

پربازدیدها

جستجو

پیوندها

کانال تلگرام

نوای وب

حمایت

مسجد گوهرشاد

تاریخچه نماز مساجد بزرگ جهان


Image result for ‫گوهرشاد‬‎

معرفی مسجد گوهر شاد

بانی این مسجد گوهرشاد آغا ملکه نیکوکار و خیراندیش و همسر میرزا شاهرخ بن امیر تیمور گورکانی است که در سال ۸۲۱ قمری از اموال خالص خود توسط معمار معروف ایرانی، قوام الدین شیرازی، به سبک معماری دوران تیموری ساخته شد. در هرات نیز مسجد و مدرسه مشابه و باشکوهی به فرمان وی ساخته شده است. این مسجد از نظر زیبایی و آبادی و دایر بودن در همه اوقات شبانه روز و داشتن موقوفات بسیار، شاید در میان مساجد تمام کشورهای اسلامی بی مانند باشد.

این بنای تاریخی در جنوب روضه منوره قرار گرفته است و از شمال به رواق های دارالسیاده و دارالحفاظ متصل می باشد. در ضلع شمالی آن پنجره ای رو به رواق دارالحفاظ و ضریح مطهر وجود دارد که برخی (به خصوص بانوان) در آنجا دعا و زیارت می خوانند.

کاشی کاری ها، طاق های گنبدی شکل و مناره های آن با ویژگی و تزئینات خاص و به از سبک مقرنس بنا شده است. همچنین نقوش و خطوط دیواری بر روی زمینه گچی و معرق کاری ممتاز عصر تیموری، جلوه های بی نظیری را به نمایش گذاشته است. این بنای باستانی، نمونه ای کامل و برجسته از هنر ایرانی به شمار می رود که تمام خصوصیات و ویژگی های معماری سنتی در آن به کار رفته است. به ویژه ایوان جنوبی مسجد به نام ایوان مقصوره، با ۵۰۰ متر مربع مساحت، ۳۷ متر طول و ۲۵٫۵ متر ارتفاع، از باشکوه ترین ایوان های مساجد است.

ضلع های مسجد، همه با کاشی های معرق نفیس آراسته شده و در تمام دیوارها و غرفه های آن اسماء الله و آیات قرآن و احادیثی که بعضی مربوط به مسجد است، دیده می شود.

محراب یک پارچه از سنگ مرمر با تزئینات و کنده کاری و کتبیه ای در میان مقرنس کاری های آن نمایانگر هنر آن دوران است. منبری معروف به منبر صاحب الزمان (عج) در کنار محراب ایوان مقصوره قراردارد که از لحاظ قدمت حائز اهمیت است. این منبر نفیس، از چوب گردو و گلابی با شیوه منبت کاری و بدون به کار رفتن میخ در آن، به دست پر توان استاد محمد نجار خراسانی، منبت کار معروف عصر فتحعلی شاه قاجار ساخته و اهدا شده است. این منبر در سال ۱۳۲۵ شمسی توسط مرحوم استاد حیدر نیکنام گلپایگانی مرمت شد.

گنبد رفیع مسجد گوهرشاد، بر فراز ایوان مقصوره، بر عظمت این بنا افزوده است. ارتفاع گنبد حدود ۴۱ متر و فضای خالی بین دو پوشش گنبد، ۱۰ متر است. سطح خارجی آن با آجر لعاب دار و یک کتیبه با خط کوفی تزیین شده است. در دو طرف این ایوان، دو مناره، هر کدام به ارتفاع ۴۳ متر از کف مسجد ساخته شده است و هر مناره چند کتیبه دارد.

مسجد گوهرشاد صحنی به وسعت دو ۲۸۰۰ مترمربع دارد و زیربنای آن حدود ۹۴۰۰ مترمربع است. بنای مسجد شامل هشت ایوان بزرگ و هفت شبستان است. ایوان جنوبی، ایوان مقصوره نام دارد و ایوان شمالی، معروف به ایوان دارالسیاده است. ایوان شرقی، ایوان اعتکاف نامیده می شود و ایوان غربی، ایوان شیخ بهاء الدین نامگذاری شده است. گنبد خانه پشت ایوان مقصوره، با شبستان های یک طبقه، بخش های مختلف مسجد را به هم ربط می دهد.

نام بانو گوهرشاد، بانی مسجد، در ایوان شمالی مسجد (ایوان دارالسیاده) بر کاشی معرق به رنگ زرد و خط ثلث نوشته شده است. این ایوان با معرق کاری زیبایی تزیین شده و بر سردر ورودی آن به رواق دارالسیاده، پنجره ای نقره از آثار عهد قاجاریه نصب شده است.

دو ایوان شرقی و غربی مسجد گوهرشاد، با معرق کاری ممتاز و کتیبه هایی به خط ثلث، مسجد را به رواق امام خمینی (قدس سره) و بست شیخ بهاء الدین مرتبط می کند. این مسجد در طول زمان بر اثر عوامل طبیعی و انسانی صدمات زیادی دیده است؛ از جمله در زمین لرزه سال ۱۰۸۴ صدماتی به ایوان مقصوره وارد شد که مورد بازسازی قرار گرفت. مرمت های دیگر مسجد پس از گلوله باران روس ها در سال ۱۳۳۰ قمری بود که به صدمه دیدن گنبد و ایوان های مسجد انجامید. گنبد و ایوان مقصوره و ایوان های شرقی و غربی مسجد در سال ۱۳۳۹ قمری مورد بازسازی اساسی قرار گرفت.



تصاویر


منبع
1- راهنمای مصور ایرانگردی، موسسه کتاب سرای اعلمی، حمید اعلمی، بهار 1391.

2- برازش، محمود رضا، ۱۳۹۲، شهرهای ایران مشهد، انتشارات آفتاب هشتم (درج مطالب با هماهنگی و اجازه انتشارات صورت گرفته است).

ارسال نظر

نام
ایمیل (منتشر نمی‌شود) (لازم)
وبسایت
:) :( ;) :D ;)) :X :? :P :* =(( :O @};- :B /:) :S
نظر خصوصی
مشخصات شما ذخیره شود ؟ [حذف مشخصات] [شکلک ها]
کد امنیتیرفرش کد امنیتی

مطالب مرتبط